Slimme verlichting is niet meer weg te denken uit het moderne huis. Steeds meer mensen vervangen gewone lampen door verlichtingssystemen die je via je telefoon of met je stem bedient. Dat klinkt ingewikkeld, maar in de praktijk valt het reuze mee. Dit artikel legt uit hoe het werkt, wat de voordelen zijn en waar je op moet letten als je ermee begint.
Hoe slimme lampen en systemen werken
Een slimme lamp ziet er van buiten hetzelfde uit als een gewone lamp, maar van binnen zit er veel meer in. De lamp maakt verbinding met je thuisnetwerk via wifi, Zigbee of Bluetooth. Zigbee is een veelgebruikt draadloos protocol dat weinig stroom verbruikt en goed werkt als je meerdere lampen aan elkaar wilt koppelen. Bekende systemen zoals Philips Hue en IKEA TRÅDFRI gebruiken allebei dit protocol. Om die lampen te bedienen heb je vaak een bridge nodig, een klein apparaatje dat je op je router aansluit. Daarna stel je alles in via een app op je telefoon. Systemen zonder bridge bestaan ook, die werken rechtstreeks via Bluetooth of wifi, maar zijn minder geschikt als je veel lampen in huis wilt verbinden.
Wat je ermee kunt doen in huis
Zodra de verbinding staat, opent zich een wereld aan mogelijkheden voor je verlichting thuis. Je kunt de helderheid aanpassen, kleuren kiezen en timers instellen zodat de lampen vanzelf aan en uit gaan. Handig als je op vakantie bent, want zo lijkt het net of er iemand thuis is. Met spraakassistenten zoals Google Assistent of Amazon Alexa bedien je de lampen gewoon met je stem. Zeg je “zet het licht in de woonkamer aan”, dan gebeurt dat direct. Je kunt ook scènes instellen, een vooraf opgeslagen combinatie van lampen op een bepaalde helderheid en kleur. Zo heb je met één druk op de knop de sfeer voor een filmavond of een rustig ontbijt.
Energieverbruik en kosten
Slimme lampen zijn vrijwel altijd ledlampen. Een ledlamp verbruikt veel minder stroom dan een oude gloeilamp en gaat ook langer mee, soms wel tienduizenden uren. Doordat je timers en automatische uitschakeling instelt, brand het licht nooit onnodig lang. Dat scheelt op de energierekening. De aanschafprijs ligt hoger dan bij gewone lampen. Een slimme ledlamp kost al snel tussen de vijf en vijftien euro per stuk, en een startpakket met bridge kan al snel vijftig euro of meer kosten. Toch verdien je die investering op den duur terug door lager stroomverbruik. Betaalbaardere merken zoals IKEA bieden goede instapproducten, terwijl merken als Philips Hue uitgebreidere opties hebben voor wie meer wil.
Waar je op moet letten bij de keuze
Niet elk slim verlichtingssysteem werkt goed samen met andere apparaten in huis. Kijk daarom vooraf of het systeem werkt met je bestaande spraakassistent of slimme thuiscentrale. Het nieuwe standaard Matter maakt dit makkelijker, want steeds meer merken ondersteunen dit protocol zodat apparaten van verschillende fabrikanten gewoon met elkaar samenwerken. Let ook op het type fitting van je huidige lampen, want niet elke slimme lamp past op elk model. Wil je beginnen met verbonden lichten, begin dan klein met één kamer en kijk hoe het bevalt voordat je het hele huis omgooit. Zo voorkom je dat je investeert in een systeem dat toch niet past bij hoe jij je huis gebruikt.
Veelgestelde vragen
Heb ik een bridge nodig voor slimme verlichting?
Of je een bridge nodig hebt, hangt af van het systeem dat je kiest. Zigbee lampen van merken als Philips Hue werken het best met een bridge, een klein apparaat dat je op je router aansluit. Sommige systemen werken ook zonder bridge, via Bluetooth of wifi, maar die zijn minder geschikt als je veel lampen wilt koppelen.
Kan ik slimme lampen gebruiken zonder wifi?
Slimme lampen die via Bluetooth werken, hebben geen wifi nodig. Je bedient ze dan direct via je telefoon, zonder tussenkomst van internet. Het nadeel is dat je het licht niet kunt bedienen als je niet thuis bent. Voor bediening op afstand heb je wel een internetverbinding nodig.
Werken slimme lampen samen met alle dimmer schakelaars?
Slimme lampen werken in de meeste gevallen niet goed samen met een gewone dimmer schakelaar. De lamp heeft altijd stroom nodig om verbonden te blijven, en een dimmer schakelaar kan die verbinding verstoren. Het is verstandig om een gewone aan en uit schakelaar te gebruiken en het dimmen via de app of spraak te regelen.
Is slimme verlichting veilig voor mijn privacy?
Slimme lampen verzamelen gegevens over wanneer je het licht aan en uitzet. Die gegevens worden opgeslagen op de servers van de fabrikant. Grote merken als Philips en IKEA houden zich aan de Europese privacywetgeving. Wie extra voorzichtig wil zijn, kan kiezen voor een systeem dat lokaal werkt en geen verbinding maakt met een externe server.
