Native planten zijn planten die van nature in een bepaald gebied voorkomen, zonder dat mensen ze daar hebben gebracht. Ze groeien al eeuwenlang in onze omgeving en zijn helemaal aangepast aan het lokale klimaat, de bodem en de dieren die er leven. Steeds meer tuiniers ontdekken wat deze inheemse planten te bieden hebben. En dat is best veel.
Wat inheemse planten uniek maakt
Een plant die al generaties lang in dezelfde omgeving groeit, heeft zich aangepast aan de omstandigheden ter plekke. Inheemse soorten hebben geen extra bemesting nodig en overleven droge zomers of natte herfsten beter dan veel uitheemse tuinplanten. Ze zijn bestand tegen de ziekten en plagen die in onze regio voorkomen. Dat betekent minder werk voor de tuinier en minder ingrijpen met bestrijdingsmiddelen. Denk aan soorten als de wilde kamperfoelie, het kattenkruid of de gevlekte dovenetel. Die groeien gewoon goed, zolang je ze de juiste plek geeft.
De waarde voor insecten en vogels
Veel insecten zijn volledig afhankelijk van specifieke plantensoorten. Een bij of vlinder die al duizenden jaren met een bepaalde plant samenleeft, vindt bij die plant precies het voedsel dat hij nodig heeft. Uitheemse sierplanten zien er vaak mooi uit, maar bieden weinig voor de lokale fauna. Inheemse struiken zoals de meidoorn of de vlier leveren bessen voor vogels en stuifmeel voor bijen. Onderzoek laat zien dat tuinen met veel streekeigen planten aanzienlijk meer insectensoorten aantrekken dan tuinen met alleen gecultiveerde sierplanten. Dat heeft ook weer effect op de vogels en andere dieren die van die insecten leven.
Native planten in de praktijk van je tuin
Native planten zijn niet alleen goed voor de natuur, ze passen ook prima in een gewone tuin. Je kunt ze combineren met vaste planten die je al hebt, of een apart hoekje inrichten met streekeigen soorten. Kievitsbloemen, wilde narcissen en moerasspirea zijn voorbeelden van inheemse planten die ook sierlijk ogen. Het is verstandig om te kijken welke soorten van nature in jouw regio voorkomen. In een droge, zandige tuin gedijen andere planten dan in een natte kleituin. Ga langs bij een kwekerij die gespecialiseerd is in inheemse soorten, want niet elke tuincentrum heeft een breed aanbod. Let er ook op dat je echte wilde soorten koopt en geen gecultiveerde varianten die minder waarde hebben voor insecten.
De rol van inheemse planten in een veranderend klimaat
Het klimaat verandert en dat heeft gevolgen voor tuinen, parken en natuurgebieden. Periodes van droogte worden langer en regenbuien heviger. Precies in die situaties presteren streekeigen planten beter dan veel andere soorten. Ze hebben diepe wortels die water vasthouden in de bodem en kunnen tegen extremen die uitheemse soorten soms de das omdoen. Gemeenten en natuurorganisaties spelen hier al op in door bermen en openbaar groen steeds vaker in te zaaien met inheemse bloemmengsels. Als particuliere tuinier kun je daaraan bijdragen door ook in je eigen tuin bewust te kiezen voor planten die van oorsprong in Nederland thuishoren. Zo draag je bij aan een groter geheel, en dat begint gewoon bij je eigen voordeur.
Veelgestelde vragen
Zijn inheemse planten moeilijker te vinden dan gewone tuinplanten?
Inheemse planten zijn niet altijd overal verkrijgbaar. Grote tuincentra hebben soms maar een beperkt aanbod. Gespecialiseerde kwekerijtjes of online winkels die zich richten op wilde planten en streekeigen soorten hebben vaak een veel ruimer assortiment. Het loont om daar gericht naar te zoeken.
Kan ik inheemse planten ook in een kleine stadstuin gebruiken?
In een kleine stadstuin kun je zeker inheemse planten gebruiken. Zelfs een paar potten met wilde tijm, echte valeriaan of sleutelbloemen trekken al bijen en vlinders aan. Je hoeft geen grote tuin te hebben om een verschil te maken voor de lokale natuur.
Wat is het verschil tussen inheemse planten en wilde planten?
Inheemse planten zijn alle soorten die van nature in een regio voorkomen, inclusief soorten die ook in tuinen worden gekweekt. Wilde planten zijn planten die spontaan in het wild groeien, zonder dat mensen ze hebben geplant. Er is veel overlap, maar niet elke inheemse plant die je koopt is ook een echte wilde plant.
Groeien inheemse planten ook in de schaduw?
Er zijn inheemse soorten voor vrijwel elke situatie in de tuin, ook voor schaduwrijke plekken. Denk aan bosanemonen, salomonszegel of daslook. Die planten groeien van nature op plekken waar weinig direct zonlicht komt, zoals onder bomen in een bos.
