Klimplanten zijn de slimste manier om hoogte en groen aan je tuin toe te voegen zonder veel ruimte te gebruiken. Ze groeien omhoog langs een schutting, muur of pergola en bedekken kale vlakken snel met blad, bloemen of zelfs fruit. Of je nu een kleine stadstuin hebt of een grote achtertuin, klimplanten passen bijna overal.
De keuze is groot: van snelgroeiende soorten die binnen één seizoen een schutting volledig bedekken, tot trage maar robuuste vaste klimmers die tientallen jaren meegaan. In dit artikel zie je welke soorten er zijn, hoe je ze plant en wat je nodig hebt voor een goed resultaat.
Welke klimplanten passen in jouw tuin?
Niet elke klimplant werkt op dezelfde manier. Sommige hechten zichzelf vast met zuignappen of hechtwortels, andere hebben ranken nodig om iets omheen te wikkelen, en weer andere moet je zelf vastbinden. Dat maakt nogal uit voor wat je eronder zet.
- Zelfhechtende klimplanten: klimop (Hedera), wilde wingerd (Parthenocissus) en klimhortensia hechten zich vast aan muren zonder extra steun. Handig, maar let op: ze kunnen schade geven aan poreuze muren of voegen.
- Klimplanten met ranken: clematis, passieflower en kamperfoelie wikkelen hun ranken om een spijl, draad of raster. Ze hebben dus een draagconstructie nodig.
- Leibomen en rozen: klimrozen hechten niet zelf vast. Je bindt ze regelmatig vast aan een rek of spaliermuur. Meer werk, maar de bloei is spectaculair.
Kies je klimplant op basis van wat je wilt bedekken. Een betonnen schutting vraagt om iets anders dan een houten pergola of een bakstenen gevel.
Populaire klimplanten voor de tuin op een rij
Clematis is misschien wel de bekendste klimplant voor de Nederlandse tuin. Er zijn honderden soorten in alle kleuren, van paars en wit tot rood. De meeste clematis bloeien in voor- of zomer, sommige zelfs twee keer per jaar. Ze houden van een zonnige tot licht schaduwrijke plek en wil je ze lang houden, plant dan de wortels in de schaduw en de toppen in de zon.
Kamperfoelie (Lonicera) is een uitbundige bloeier met geurende bloemen en groeit snel. Hij is goed bestand tegen schaduw, wat hem ideaal maakt voor een noord- of oostwand. Wisteria, ook wel blauweregen, is adembenemend mooi in de bloei maar vraagt geduld: het duurt soms wel vijf jaar voor hij flink bloeit. Daarna is de groei niet meer te stoppen en snoei je hem twee keer per jaar.
Wilde wingerd (Parthenocissus tricuspidata) is de klimplant als je snel een grote muur wilt bedekken. In de herfst kleurt hij vuurrood. Hij hecht zichzelf vast, groeit snel en vraagt weinig onderhoud. Nadeel: op losse voegen of geschilderde muren kan hij schade aanrichten.
Klimop is de meest winterharde optie en blijft het hele jaar groen. Hij groeit overal: zon, schaduw, droog, vochtig. Ideaal voor lastige plekken, maar hij kan agressief groeien en overwoekert als je niet ingreept.
Klimplanten voor zon of schaduw
Een veelgemaakte fout is de verkeerde plant op de verkeerde plek zetten. Hieronder een snel overzicht:
| Klimplant | Lichtvoorkeur | Groeisznel |
|---|---|---|
| Clematis | Zon tot halfschaduw | Gemiddeld |
| Kamperfoelie | Halfschaduw tot schaduw | Snel |
| Wilde wingerd | Zon tot schaduw | Zeer snel |
| Wisteria | Volle zon | Langzaam (start) |
| Klimop | Schaduw tot zon | Langzaam tot gemiddeld |
| Klimroos | Volle zon | Gemiddeld |
Klimplanten planten: zo doe je het goed
Plant klimplanten het liefst in het voorjaar of de vroege herfst. De grond is dan niet bevroren en de plant heeft tijd om wortels te vormen voor de zomer of de winter. Graaf een kuil minstens twee keer zo breed als de pot en net zo diep. Verbeter zware kleigrond met wat compost voor een betere doorlaatbaarheid.
Zet de plant niet direct tegen een muur of schutting aan. Houd minimaal 30 tot 40 centimeter afstand, want de grond vlak bij een muur is vaak droog en arm. Geef de plant een goede start met een laag compost of langzaamwerkende meststof.
Breng bij planten meteen een draagconstructie aan als de plant dat nodig heeft. Gespannen draad op pluggen is een goedkope en duurzame oplossing voor een muur. Een houten latwerk of stalen rek werkt goed bij een schutting of pergola. Houd de constructie minstens 5 centimeter van de muur af, zodat lucht kan circuleren en vochtproblemen worden voorkomen.
Snoeien en onderhoud van klimplanten
Klimplanten hebben meer snoeiwerk nodig dan de meeste tuiniers verwachten. Zonder snoeien worden ze al snel te zwaar, te dicht of bloeien ze minder. Het snoeimomen hangt af van de soort.
- Clematis: afhankelijk van de groep (1, 2 of 3) snoei je na de bloei of in het vroege voorjaar. Clematis groep 3 snoei je elk voorjaar terug tot 30 centimeter hoogte.
- Wisteria: twee keer per jaar snoeien: in augustus de lange loten terug tot vijf bladeren, in februari terug tot twee à drie knoppen.
- Kamperfoelie: na de bloei bijknippen voor een compacte groei.
- Klimroos: in het voorjaar dode en te oude takken verwijderen, de rest vastzetten.
Giet klimplanten de eerste twee jaar extra, zeker bij warm en droog weer. Daarna zijn de meeste soorten zelfvoorzienend, al waardeert een jaarlijkse laag compost of meststof in het voorjaar altijd.
Veel gestelde vragen over klimplanten in de tuin
Welke klimplant groeit het snelst? Wilde wingerd en kamperfoelie zijn de snelste groeiers. Ze kunnen in één seizoen meerdere meters bijgroeien. Wil je snel een schutting bedekken, dan zijn dit de beste keuzes.
Zijn klimplanten schadelijk voor muren? Zelfhechtende soorten zoals klimop en wilde wingerd kunnen schade geven aan poreuze muren, voegen of geschilderde gevels. Op een stevige bakstenen of betonnen muur in goede staat is het risico klein. Twijfel je, kies dan voor een klimplant met ranken en een los rek.
Welke klimplant is winterhard? Klimop, wilde wingerd en kamperfoelie zijn volledig winterhard in Nederland. Wisteria en clematis overleven de winter ook goed, al kunnen late vorsten de knoppen beschadigen. Passieflower (Passiflora caerulea) overleeft milde winters buiten, maar kan bij strenge vorst afsterven.
Kunnen klimplanten in een pot? Ja, maar niet alle soorten zijn even geschikt. Clem
