Bolbomen zijn bij uitstek geschikt voor een kleine tuin. Ze groeien namelijk wel dikker, maar niet hoger. Daardoor blijven ze compact en overzichtelijk, zonder dat ze te veel ruimte opeisen of de buurman in het schaduw zetten. Of je nu een stadstuin, een kleine achtertuin of een terras met bakken hebt: er zijn volop soorten bolbomen die er prachtig staan en weinig onderhoud vragen.
Waarom bolbomen goed werken in een kleine tuin
Een gewone boom groeit elk jaar een stuk hoger. Dat is in een kleine tuin al snel een probleem. Een bolboom heeft een ronde, afgeronde kroon die van nature compact blijft. De boom snoeit je misschien één keer per jaar bij om de bol mooi te houden, maar hij schiet niet plotseling drie meter omhoog. Dat maakt de bolvorm bijzonder praktisch als je weinig ruimte hebt.
Bolbomen geven ook structuur aan een tuin. Eén of twee bolbomen op de juiste plek geven je tuin een verzorgde uitstraling, zelfs als er verder weinig in staat. Ze zijn bovendien goed te combineren op een stam van verschillende hoogtes, bijvoorbeeld 60, 100 of 150 centimeter, afhankelijk van wat je wilt bereiken.
Populaire bolbomen voor kleine tuinen
Er zijn verschillende soorten die goed passen bij een kleine tuin. Hieronder een overzicht van de meest gebruikte:
- Bolacacia (Robinia pseudoacacia ‘Umbraculifera’): een veelgebruikte bolboom met een strakke ronde kroon. Groeit langzaam en blijft klein. Geen doorns, weinig snoei nodig.
- Bolesdoorn (Acer platanoides ‘Globosum’): stevige bolboom met mooie herfstkleur. Groeit iets sneller dan de bolacacia, maar blijft goed beheersbaar.
- Boleik (Quercus robur ‘Fastigiata Koster’): een zuilvormige eik die weinig breedte inneemt. Handig als je hoogte wil maar weinig zij-ruimte hebt.
- Bolvormige sierkers (Prunus fruticosa ‘Globosa’): bloeit vroeg in het voorjaar met roze bloesem. Aantrekkelijk en compact, goed voor een kleuraccent.
- Bolcatalogus (Catalpa bignonioides ‘Nana’): opvallende grote bladeren, maar een kleine compacte kroon. Geeft een tropische uitstraling in een gewone tuin.
- Stamboom van lavendel of buxus: strikt genomen geen boom, maar een opgekweekte stam met een bolkroon. Perfect voor een pot of terras.
Bolbomen in een pot of bak
Heb je helemaal geen grond, maar alleen een terras of balkon? Dan zijn bolbomen op stam ook in een pot te houden. Kies dan een soort met een langzame groei, zoals de bolacacia of een bolgevormde olijf. Gebruik een pot van minimaal 40 tot 50 liter, zodat de wortels genoeg ruimte hebben. Geef in de zomer regelmatig water en mest, want in een pot droogt de grond sneller uit.
Let op: in strenge winters kan een bolboom in een pot vorstschade oplopen. Zet de pot op een beschutte plek of pak hem in met jute. Dit geldt met name voor soorten die niet volledig winterhard zijn, zoals de olijf.
Stamhoogte kiezen
Een bolboom op stam wordt verkocht in verschillende stamhoogtes. De meest gangbare maten zijn 60 cm, 80 cm, 100 cm, 120 cm en 150 cm. Welke je kiest, hangt af van waar de boom komt te staan:
- Langs een pad of inrit: kies voor 100 tot 120 cm, zodat je er makkelijk onderdoor loopt.
- In een border: 60 tot 80 cm geeft een mooi laag accent.
- Als solitair middelpunt in de tuin: 120 tot 150 cm geeft meer uitstraling.
Bij het kopen is het slim om de totale hoogte te berekenen: stamhoogte plus de diameter van de bol. Een stam van 100 cm met een bol van 80 cm breed en 60 cm hoog, geeft al snel een totale hoogte van ruim 150 cm. Dat is al een flink accent voor een kleine tuin.
Onderhoud: hoeveel werk is het?
Een bolboom is over het algemeen weinig bewerkelijk. De meeste soorten snoei je één keer per jaar, aan het einde van de zomer of vroeg in het voorjaar. Dat is een kwestie van de bol bijsnijden met een heggenschaar. Wil je een strakke bol houden, doe het dan twee keer per jaar. Meer is zelden nodig.
Let bij het snoeien op de bloeiers zoals de sierkers: snoei die net na de bloei in het voorjaar, anders snijd je de bloemknoppen weg. Voor niet-bloeiers geldt die beperking niet.
Bolbomen voor een kleine tuin hoeven niet duur of ingewikkeld te zijn. Eén goed geplaatste bolboom op stam verandert het aanzicht van een compacte tuin direct. Kies een soort die past bij jouw grondsoort en de hoeveelheid zon die de plek krijgt, dan heb je er jarenlang plezier van met minimale moeite.
