Biologisch eten is de afgelopen jaren steeds populairder geworden. Je ziet het in de supermarkt, op de markt en in restaurants. Maar wat betekent dat label eigenlijk, en waarom kiezen steeds meer mensen voor biologische producten? Er gaan veel verhalen rond over wat beter is voor je gezondheid, voor dieren en voor de natuur. Sommige van die verhalen kloppen, andere veel minder. Het is goed om te weten wat er echt achter zit.
Wat biologisch produceren inhoudt
Bij biologische landbouw gelden strenge regels. Boeren gebruiken geen kunstmest en zo min mogelijk bestrijdingsmiddelen. Dieren krijgen meer ruimte en mogen naar buiten. Ze krijgen geen groeihormonen en worden minder vaak preventief behandeld met antibiotica. Producten met een EKO keurmerk of het Europese biologische logo voldoen aan die regels en worden gecontroleerd. Dat geeft consumenten zekerheid over de manier waarop het voedsel is geproduceerd. Gangbare producten worden ook gecontroleerd op veiligheid, maar de productieregels zijn anders en minder streng op het gebied van dierenwelzijn en gebruik van chemische middelen.
Is biologisch voedsel gezonder voor jou
Een veelgehoorde reden om voor biologisch te kiezen is gezondheid. Toch laat wetenschappelijk onderzoek zien dat biologisch voedsel niet aantoonbaar gezonder is dan gewoon voedsel. Soms worden kleine verschillen gemeten in de samenstelling, zoals iets meer omega 3 vetzuren in biologische zuivel en biologisch vlees. Maar die verschillen zijn zo klein dat ze nauwelijks invloed hebben op je gezondheid. Wat wel anders is: bij biologische producten is er minder kans op resten van diergeneesmiddelen of synthetische bestrijdingsmiddelen. Dat betekent niet dat gangbare producten onveilig zijn, want ook die worden streng gecontroleerd. Het gaat meer om een verschil in risico op restjes stoffen waar je liever niet te veel van binnenkrijgt.
Wat biologisch landbouw doet voor de natuur
Op het gebied van milieu en natuur zijn de voordelen van biologische teelt duidelijker zichtbaar. Biologische akkers herbergen meer soorten insecten, planten en vogels. Omdat er geen synthetische bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, blijft de bodem beter in balans en wordt het grondwater minder belast. Dat klinkt goed, maar er is ook een keerzijde. Biologische landbouw heeft meer grond nodig om dezelfde hoeveelheid voedsel te produceren. Dat kan weer druk zetten op natuur en landgebruik elders. Het is dus niet zwart wit. Wel is duidelijk dat biologische veeteelt meer rekening houdt met het welzijn van dieren, omdat zij meer ruimte krijgen en buiten kunnen lopen. Voor veel mensen is dat op zichzelf al een reden om bewuster te kiezen.
De prijs en hoe je bewust kiest
Biologische producten zijn gemiddeld duurder dan gangbare alternatieven. Dat komt door de extra kosten voor controle, de lagere opbrengst per hectare en de duurdere manier van produceren. Niet iedereen kan of wil dat bedrag betalen. Dat is begrijpelijk. Toch zijn er manieren om af en toe een stap te zetten zonder je hele boodschappenbudget te veranderen. Zo kun je beginnen met producten waarbij de teeltwijze het meeste verschil maakt, zoals aardbeien, appels en bladgroenten. Die nemen relatief veel bestrijdingsmiddelen op. Voor producten met een dikke schil, zoals bananen of avocado’s, is het onderscheid minder groot. Ook kun je kiezen voor producten van lokale boeren met aandacht voor duurzaamheid, ook als ze niet officieel gecertificeerd zijn. Het gaat uiteindelijk om bewuste keuzes maken op basis van wat je belangrijk vindt, je portemonnee en wat er beschikbaar is.
Veelgestelde vragen
Mag biologisch voedsel helemaal geen bestrijdingsmiddelen bevatten?
Biologisch voedsel mag niet worden behandeld met synthetische bestrijdingsmiddelen. Er zijn wel een beperkt aantal natuurlijke middelen toegestaan. In de praktijk worden biologische producten dus niet volledig vrij van alle bestrijdingsmiddelen geproduceerd, maar de regels zijn veel strenger dan bij gangbare teelt.
Hoe weet ik of een product echt biologisch is?
Je herkent een echt biologisch product aan het Europese biologische logo, een groen blaadje met sterren. In Nederland zie je ook het EKO keurmerk. Beide keurmerken betekenen dat het product onafhankelijk is gecontroleerd en aan de wettelijke eisen voldoet.
Is biologisch vlees beter voor het milieu dan gewoon vlees?
Biologisch vlees is over het algemeen beter voor dierenwelzijn en heeft minder impact op de bodemkwaliteit en biodiversiteit in de directe omgeving. Tegelijk heeft biologische veehouderij meer land nodig per kilogram vlees. Minder vlees eten heeft in totaal een grotere positieve invloed op het milieu dan alleen overstappen op biologisch vlees.
Zijn biologische producten ook veiliger voor kinderen?
Zowel biologische als gangbare producten worden in Nederland gecontroleerd op veiligheid. Biologische producten bevatten wel minder vaak resten van synthetische bestrijdingsmiddelen en diergeneesmiddelen. Sommige ouders kiezen daarom bewust voor biologisch voor jonge kinderen, al zijn gangbare producten niet als onveilig aangemerkt.
