Biologische groenten liggen steeds vaker in het schap, maar veel mensen weten niet precies wat ze kopen. Het verschil met gewone groenten zit hem in de manier waarop ze geteeld worden. Geen kunstmest, geen chemische bestrijdingsmiddelen en meer ruimte voor de natuur om haar werk te doen. Dat klinkt simpel, maar de gevolgen voor bodem, smaak en gezondheid zijn groter dan je misschien denkt.
Hoe biologisch telen werkt in de praktijk
Bij biologische teelt draait alles om de bodem. Telers werken met compost en natuurlijke meststoffen om de grond vruchtbaar te houden. Onkruid bestrijden ze met de hand of met mechanische middelen, niet met chemische sproeistoffen. Insecten en schimmels worden zo veel mogelijk bestreden door andere planten te gebruiken die ze op afstand houden. Dit vraagt meer arbeid en aandacht dan de gangbare landbouw. Omdat de grond anders behandeld wordt, groeit een biologisch geteelde wortel of tomaat langzamer. Veel telers merken dat de grond na jaren van biologisch werken gezonder en rijker wordt, wat ook de kwaliteit van de oogst ten goede komt.
Wat het keurmerk op de verpakking betekent
In Nederland en de rest van Europa is biologisch telen aan strenge regels gebonden. Het Europese biologische keurmerk, te herkennen aan een groen blaadje met sterretjes, geeft aan dat een product aan die regels voldoet. In ons land zie je ook het EKO keurmerk, dat door een onafhankelijke organisatie wordt gecontroleerd. Telers die dit keurmerk willen gebruiken, worden regelmatig geïnspecteerd. Ze mogen geen genetisch gewijzigde zaden gebruiken en moeten hun grond een aantal jaar vrij houden van verboden middelen voordat ze hun producten officieel biologisch mogen noemen. Dat omschakelproces duurt minimaal twee jaar en brengt kosten met zich mee, wat deels verklaart waarom biologische producten duurder zijn dan gangbare alternatieven.
Biologische groenten en de invloed op je gezondheid
Onderzoek naar de gezondheidsvoordelen van biologisch geteelde groenten geeft een gemengd beeld. Wat uit meerdere studies naar voren komt, is dat biologische groenten gemiddeld minder resten van pesticiden bevatten dan gangbaar geteelde groenten. Dat is vooral interessant voor mensen die veel groente eten, zoals kinderen. Of biologische groenten ook meer vitamines of mineralen bevatten, is minder eenduidig. Sommige onderzoeken vinden kleine verschillen in bepaalde voedingsstoffen, andere niet. Wat wel vaststaat, is dat de afwezigheid van chemische resten voor veel mensen een reden is om bewust te kiezen voor groenten die op een natuurlijke manier zijn geteeld.
Biologisch kopen: waar en hoe
Biologische groenten zijn tegenwoordig op veel plekken te koop. De grote supermarkten hebben een eigen biologisch assortiment, maar ook speciaalzaken, boerderijwinkels en online platforms bieden verse biologische producten aan. Bij een aantal aanbieders kun je een groenteabonnement nemen, waarbij je wekelijks een doos met seizoensgroenten ontvangt die rechtstreeks van de boer of teler komen. Dat heeft als voordeel dat de groenten erg vers zijn en dat je automatisch eet wat het seizoen biedt. Groenten die in het seizoen geteeld worden, hebben minder energie nodig om te groeien en hoeven minder ver vervoerd te worden. Dat is goed voor het milieu én voor de portemonnee, want seizoensproducten zijn meestal goedkoper dan producten die van ver komen of in kassen buiten het seizoen worden geteeld.
Veelgestelde vragen
Is biologisch hetzelfde als duurzaam?
Biologisch en duurzaam overlappen elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Biologisch verwijst naar een specifieke manier van telen zonder synthetische bestrijdingsmiddelen of kunstmest, vastgelegd in Europese wetgeving. Duurzaam is een bredere term die ook gaat over transport, verpakking, watergebruik en arbeidsomstandigheden. Een biologisch geteelde groente kan nog steeds vanuit het buitenland komen met een grote transportuitstoot.
Waarom zijn biologische groenten duurder?
Biologische groenten zijn duurder omdat de teelt meer arbeid vraagt, de opbrengst per hectare lager is en telers moeten voldoen aan strenge keurmerkregels. Ook het omschakelproces, waarbij een teler jaren nodig heeft voordat hij officieel biologisch mag telen, brengt kosten met zich mee die in de prijs terugkomen.
Moet je biologische groenten nog wassen?
Biologische groenten wassen is nog steeds verstandig. Hoewel er geen chemische bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt, kunnen er nog wel aarde, bacteriën of kleine insecten op zitten. Even afspoelen onder stromend water is voldoende voor de meeste groenten.
Zijn alle producten in een biologische winkel ook biologisch geteeld?
Niet altijd. In een biologische winkel of webshop staan vaak ook producten die duurzaam of natuurlijk zijn, maar niet het officiële biologische keurmerk hebben. Kijk altijd naar het keurmerk op de verpakking als je zeker wilt weten dat een product biologisch geteeld is.
